De plannen van Maurits en zijn hoofdcommandanten

Het besluit was nog niet genomen door de Prins of het Staats leger de katholieken zou opwachten bij Nieuwpoort of hen tegemoet zou trekken in de richting van Oostende. Na enig overleg van de Prins met zijn hoofdcommandanten, kwamen ze tot een besluit. Vooral na de inbreng van sir Francis Vere. Ze zouden de Spaanse troepen opwachten.

Vere vermeldde zijn inbreng in zijn mémoires: "Na de inplaatstelling, kwam Graaf Maurits met de hoofdcommandanten naar de speerpunt van mijn troepen. Te paard gezeten, spraken zij de troepen toe. Ze brachten het tot een discussie over de keuze optrekken tegen de vijand of hun komst afwachten. De sprekers hadden voorkeur om op te trekken, dit zou de vijand afschrikken en een overwinning mogelijk maken. Afwachten zou de strijdlust verlagen, of de mogelijkheid om naar Oostende te trekken open stellen aan de vijand. Onze terugtrekkingsmogelijkheden zouden in gevaar kunnen komen. Ik wierp op dat het vijandelijk leger in zeven haasten was bijeengetrommeld; dat zij in een streek gebracht waren die niet voor die soort strijd voorzien was en hun voorraden steeds moesten doen volgen. Zij beschikten over niets ter plaatse. Zo waren er ook geen mogelijkheden voor hen om ons uit te hongeren. Wij hadden voorraden in onze schepen, en met de wind in de zeilen kon onze voorraad vergroot worden. Indien zij de moed zouden hebben, om na een lange marsweg die steile duinen op te klimmen in de hitte van de dag, waren ze reeds uitgeput om onze frisse troepen te ontmoeten. Dat zou leiden tot grote verwarring.

De Graaf Maurits was verheugd met de oplossing dat we de vijand niet zouden tegemoet gaan, en stelde zo al zijn vertrouwen op mij. Hij zag ook hoe goed onze troepen opgesteld waren en de reden van mijn bedoelingen. Hij keerde dan ook meteen terug en gaf bevel aan de troepen dat, wanneer de ebbe het strand groter had gemaakt, nabij het paardenvolk, zes stukken van ons geschut vooruit zouden komen in de top van de stoottroepen. In die orde bleven we ter plaatse voor de komende twee uur, en dan, eerder draaiend kwam de vijand vooruit".